حسين مير حيدر
34
معارف گياهى ( فارسى )
اغلب داروخانههاى چين به عنوان داروى تونيك عرضه مىشود [ بركيل و هوپر ] . در فرانسه معمول است كه از دمكردهء 50 گرم ريشهء راسن در يك ليتر آب جوش كه با عسل شيرين شده باشد ، 5 - 4 فنجان در روز براى تسكين سرفه مىخورند . ريشهء راسن از نظر طبيعت طبق نظر حكماى طب سنتى ايران خيلى گرم و خشك است . خوردن آن فرحبخش است و داراى نيروى ترياقيه و مبارزه با آثار مسموميت مىباشد . مقوى قلب ، دهانه معده ، هاضمه ، نيروى جنسى و مثانه است . ماليخوليا و احساس وحشت و ترس را رفع مىكند و انسداد مجارى كبد و طحال را از بين مىبرد و گاز و نفخ را تحليل مىبرد مسكّن دردهاى سر و كبد و درد مفاصل و روماتيسم و سياتيك و درد پشت مىباشد . خوردن دمكردهء آن همچنين ضماد آن براى امراض سرد و مرطوب نظير قطرهقطره ادرار كردن بىاختيار كه ناشى از سردى است ، ادرار در بستر و باز شدن قاعدگى نافع است . شستن ورمها با دمكردهء راسن در سركه مفيد است و محلل ورم مىباشد . خوردن 5 گرم انگشت پيچگرد آن با عسل براى سرفه و تنگى نفس و سختى تنفس و اخراج بلغم از سينه نافع است . خوردن دمكردهء آن با سركه رقيق براى رفع آثار سموم جانوران گزنده و ساير سموم سرد مفيد است . استعمال قطرهء آن در گوش براى رفع طنين و صدا در گوش نافع مىباشد . اگر 30 گرم ريشهء آن را در يك ليتر عصاره رقيق ليموترش تازه 5 - 4 روز بخيسانند و هربار يك قاشق آشخورى بخورند براى اشخاص مسن مبتلا به آسم برونشيتى مفيد است . مصرف راسن براى گرممزاجان خوب نيست و سردرد مىآورد و اگر اسراف در خوردن آن نمايند موجب فساد خون و قطع نيروى جنسى مىشود ، در اين قبيل موارد بايد از سركه و ميوههاى ترش ، مانند انار ترش استفاده نمود . مقدار خوراك زنجبيل شامى در دمكردهها 2 - 5 / 1 گرم آن در 150 - 100 گرم آب جوش ( يك فنجان ) است و قبل از غذا خورده مىشود . و در جوشاندهها 5 / 1 گرم آن در يك فنجان آب جوشانده تهيه مىشود كه قبل از غذا خورده مىشود . بهتر است با عسل شيرين شود . جانشين زنجبيل شامى در خواص ايرسا و قسط شيرين است . روش تهيه ماء العسل منفث ( آب عسل خلطآور ) : ريشه راسن 4 گرم ، لبلاب 4 گرم ، زوفا 4 گرم . اينها را در يك ليتر آب جوش دم كرده صاف نمايند و 60 گرم عسل سفيد به آن بيفزايند . اين شربت را بايد بتدريج در عرض روز خورد ، براى خلط آوردن در برونشيت مزمن مفيد است .